Kịch bản teambuilding cho doanh nghiệp nên có những phần nào để không bị rời rạc

Một chương trình teambuilding bị rời rạc thường không phải vì thiếu hoạt động. Ngược lại, rất nhiều chương trình còn có quá nhiều phần. Mở đầu có, chia đội có, trò chơi có, âm nhạc có, trao giải có. Nhưng càng nhiều mà không có mạch, cảm giác rời rạc càng rõ. Người tham gia có thể thấy từng phần riêng lẻ đều ổn, nhưng ghép lại vẫn không tạo được một trải nghiệm liền.

Lý do đầu tiên là nhiều kịch bản được dựng theo kiểu gom những phần nghe có vẻ cần có lại với nhau, chứ chưa thật sự nghĩ tới hành trình cảm xúc của người tham gia. Họ vào chương trình trong trạng thái nào, cần được mở ra ra sao, lúc nào nên đẩy nhịp, lúc nào nên thả nhịp và sau cùng cần mang cảm giác gì ra về. Nếu không có sợi dây này, các phần rất dễ đứng cạnh nhau như những mảnh rời.

Một nguyên nhân khác là doanh nghiệp thường tập trung nhiều vào trò chơi mà ít đầu tư vào phần nối giữa các trò chơi. Trong khi đó, chính các đoạn chuyển mới quyết định chương trình có bị đứt hay không. Nếu từ phần này sang phần khác mà người tham gia không hiểu vì sao đang đi tiếp, không cảm được tinh thần chung hoặc bị rơi nhịp liên tục, thì dù trò chơi hay tới đâu chương trình vẫn dễ bị hụt.

Cũng có những chương trình rời rạc vì nhồi quá nhiều mục tiêu vào một lần. Vừa muốn gắn kết, vừa muốn bùng năng lượng, vừa muốn có thông điệp, vừa muốn tri ân, vừa muốn có phần nghỉ, vừa muốn nhiều điểm nhấn. Khi không có trục chính, kịch bản rất dễ biến thành một dãy các phần “cũng nên có” mà không phần nào đủ lực để dẫn toàn bộ chương trình.

Vì vậy, một chương trình không rời rạc không bắt đầu từ việc thêm hoạt động. Nó bắt đầu từ việc biết đâu là sợi dây xuyên suốt nối các phần lại với nhau. Khi sợi dây đó rõ, kịch bản sẽ rất khác. Và người tham gia cũng sẽ cảm được rất rõ sự khác biệt đó.

Phần đầu tiên nên có là đoạn mở chương trình đủ để kéo mọi người ra khỏi nhịp thường ngày. Đây không chỉ là MC chào hỏi hay điểm danh đơn thuần. Nó là phần giúp đội ngũ bước vào cùng một bầu không khí, hiểu tinh thần của buổi đi và sẵn sàng đi tiếp cùng nhau. Nếu mở đầu quá nhanh, quá hô hào hoặc quá nhạt, phần sau thường sẽ bị ảnh hưởng rất rõ.

Phần thứ hai là đoạn làm nóng và kéo năng lượng vào đúng mức. Không phải tập thể nào cũng cần một cú bùng thật mạnh ngay từ đầu, nhưng gần như chương trình nào cũng cần một nhịp để người tham gia bớt ngại, bớt đứng ngoài và bắt đầu có cảm giác mình đang là một phần của cuộc chơi chung. Đây là chiếc cầu rất quan trọng từ trạng thái ban đầu sang phần hoạt động chính.

Phần thứ ba là phần chia nhóm hoặc tạo cấu trúc tương tác đủ rõ. Với teambuilding doanh nghiệp, đây không chỉ là chuyện chia đội cho tiện chơi. Nó là cách định hình mối liên kết trong suốt chương trình. Nếu chia tốt, cả buổi sẽ dễ đi hơn rất nhiều. Nếu chia hời hợt, rất dễ rơi vào tình trạng nhóm quen chơi với nhóm quen, người ngoài đứng ngoài và cả chương trình bị lỏng.

Phần thứ tư là trục hoạt động chính. Đây là xương sống của kịch bản, nơi tinh thần chương trình được thể hiện rõ nhất. Nhưng phần này không nên chỉ là một chuỗi trò chơi đứng cạnh nhau. Nó cần có nhịp tăng dần, có sự thay đổi đủ để giữ cảm xúc và có logic để người tham gia thấy mình đang đi qua một hành trình thay vì chỉ đang tham gia từng trò rời rạc.

Phần thứ năm là đoạn chốt giữa hoặc nhịp nghỉ hợp lý. Đây là phần hay bị xem nhẹ nhưng rất quan trọng. Nó cho đội ngũ một khoảng để thở, để tiêu hóa cảm xúc vừa diễn ra và để sẵn sàng bước vào phần sau. Với nhiều chương trình, chỉ cần thiếu đoạn thả nhịp đúng lúc là toàn bộ nửa sau sẽ dễ bị hụt.

Phần thứ sáu là đoạn kết và khóa cảm xúc. Không phải cứ hết trò chơi rồi trao giải là đủ. Một kịch bản bài bản thường cần một phần khép đủ rõ để người tham gia biết buổi này đã đi tới đâu, nhớ lại điều vừa xảy ra và mang theo một cảm giác trọn hơn khi kết thúc. Phần này có thể là tổng kết ngắn, khoảnh khắc ghi nhận, lời chốt tinh thần hoặc một điểm nhấn đủ chạm. Nhưng gần như không nên bỏ qua.

Nói ngắn gọn, một kịch bản bài bản thường nên có: mở đầu kéo vào không khí, phần làm nóng, phần tạo cấu trúc tương tác, trục hoạt động chính, nhịp nghỉ hợp lý và đoạn kết đủ khóa cảm xúc. Khi đủ những phần đó và được nối đúng nhịp, chương trình sẽ rất khác.

Phần dễ bị xem nhẹ nhất thường là đoạn mở đầu. Nhiều người nghĩ chỉ cần lên sân, chào hỏi, phổ biến rồi vào chơi là được. Nhưng thực ra mở đầu là nơi quyết định người tham gia có bước vào cùng nhau không. Nếu đoạn đầu làm không tới, người tham gia rất dễ giữ nguyên tâm thế cũ: người ngại vẫn ngại, người đứng ngoài vẫn đứng ngoài, người cũ vẫn bám người cũ. Khi đó, phần sau phải gồng rất nhiều để kéo lại.

Phần thứ hai dễ bị xem nhẹ là các đoạn chuyển giữa những phần chính. Đây là chỗ làm chương trình mượt hay đứt. Nếu chuyển vụng, người tham gia sẽ có cảm giác phần nào cũng như phần nào, hoặc vừa mới lên đã bị tụt. Nếu chuyển tốt, cả buổi sẽ có cảm giác liền, nhẹ và có nhịp. Nhiều chương trình khác nhau không nằm ở trò chơi, mà nằm ở chỗ các đoạn nối này có được chăm chút hay không.

Phần thứ ba là nhịp nghỉ hoặc đoạn thả. Nhiều người sợ thả nhịp sẽ làm chương trình loãng, nên cố đẩy liên tục. Nhưng với teambuilding doanh nghiệp, nhịp nghỉ đúng lúc lại là thứ giữ chất lượng của nửa sau. Người tham gia cần có khoảng thở để cảm xúc không bị mài mòn. Nếu cứ chạy thẳng một mạch, chương trình dễ đuối mà không ai nhận ra ngay.

Phần cuối cùng rất hay bị xem nhẹ là đoạn kết. Nhiều doanh nghiệp nghĩ xong hoạt động rồi thì trao giải là đủ. Nhưng nếu không có một đoạn chốt cảm xúc, rất nhiều chương trình sẽ kết thúc như kiểu “hết giờ thì dừng”. Người tham gia không mang được một ấn tượng rõ ra về, và cả buổi đi rất dễ trôi đi nhanh hơn trong trí nhớ.

Cho nên, những phần tưởng nhỏ lại thường là chỗ quyết định cả chương trình có ra chất hay không. Chúng không ồn ào như phần hoạt động chính, nhưng lại là thứ giúp hoạt động chính thật sự phát huy giá trị.

Điều đầu tiên nên nhìn là kịch bản có một trục rõ hay không. Chương trình này đang muốn tạo cảm giác gì cho đội ngũ? Nếu nhìn từ đầu tới cuối mà vẫn chưa thấy rõ sợi dây xuyên suốt, rất dễ đó là một kịch bản đủ phần nhưng thiếu mạch. Người chốt nên hỏi rất thẳng vào điểm này trước khi nhìn sang các chi tiết khác.

Điều thứ hai là phải nhìn kịch bản bằng mắt của người tham gia chứ không chỉ mắt của người tổ chức. Người tham gia bước vào với tâm thế nào, sẽ được kéo vào lúc nào, chỗ nào dễ hụt, chỗ nào cần nghỉ, chỗ nào cần chốt. Nếu đặt mình vào hành trình của người đi mà thấy có những đoạn bị gấp, bị trống hoặc quá rời nhau, đó là tín hiệu cần chỉnh.

Điều thứ ba là nên nhìn kỹ phần mở đầu, phần chuyển và phần kết thay vì chỉ chăm vào trò chơi. Đây là ba chỗ quyết định chương trình có liền hay không. Nếu ba chỗ này mỏng, cả chương trình rất khó có mạch, dù danh sách hoạt động chính có vẻ hấp dẫn đến đâu.

Điều thứ tư là kịch bản phải hợp với đúng đội ngũ tham gia. Một chương trình rất hay trên giấy chưa chắc đã hợp với doanh nghiệp đang có nhiều người mới, nhiều quản lý, nhiều bộ phận hoặc đang ở giai đoạn tinh thần khá mệt. Người chốt càng nhìn đúng đội ngũ, càng dễ biết kịch bản đang đủ vừa với tổ chức của mình hay chưa.

Điều cuối cùng là nên hỏi rõ đoạn nào trong kịch bản đang tạo ra điểm nhấn thật, và đoạn nào đang chỉ đóng vai trò lấp chỗ trống. Câu hỏi này rất hữu ích vì nó giúp người chốt nhận ra liệu chương trình đang có chất riêng hay chỉ là một chuỗi các phần quen thuộc được sắp cạnh nhau. Khi trả lời được chỗ này, việc duyệt kịch bản sẽ tỉnh hơn rất nhiều.

Nếu nhìn đủ những điều đó, người chốt sẽ bớt bị cuốn vào cảm giác “thấy nhiều phần là yên tâm” và bắt đầu duyệt chương trình bằng đúng điều quan trọng hơn: nó có liền và có chạm hay không.

Kịch bản teambuilding cho doanh nghiệp không nên chỉ là một danh sách hoạt động. Một kịch bản bài bản cần có mở đầu đủ kéo người tham gia vào chung không khí, có phần làm nóng, có cách tạo cấu trúc tương tác, có trục hoạt động chính đủ rõ, có nhịp nghỉ hợp lý và có đoạn kết đủ khóa cảm xúc. Chính những phần này mới giúp cả chương trình đi thành một mạch thay vì rơi thành nhiều phần rời nhau.

Điều dễ sai nhất là nghĩ rằng cứ thêm trò chơi hoặc thêm hạng mục là chương trình sẽ bớt nhạt. Thực ra, thứ làm teambuilding ra chất thường không nằm ở số lượng phần. Nó nằm ở chỗ mỗi phần có được nối với nhau bằng một hành trình cảm xúc đủ rõ hay không. Khi có mạch, chương trình sẽ rất khác. Khi không có mạch, mọi thứ rất dễ trôi dù nhìn qua vẫn đủ.

Nếu anh/chị đang duyệt kịch bản cho một chương trình teambuilding của doanh nghiệp mình, hãy nhìn rất thật: chương trình này đang dẫn người tham gia đi đâu, chỗ nào đang kéo họ vào, chỗ nào giữ nhịp và chỗ nào khóa cảm xúc lại. Trả lời được những câu đó, việc duyệt chương trình sẽ sáng hơn rất nhiều. Và khi kịch bản đúng, cả buổi đi cũng sẽ bớt rủi ro rời rạc hơn hẳn.

Nếu anh/chị đang cần một chương trình teambuilding có mạch rõ, ít rủi ro rời rạc và đủ chất để đội ngũ đi xong vẫn nhớ được tinh thần chung, có thể tham khảo thêm các gói teambuilding theo ngày để đối chiếu cách chương trình được xây theo mục tiêu, thời lượng và nhóm người tham gia.